Podczas prac w Bibliotece Króla w Wilanowie dokonano szeregu interesujących odkryć

30 listopada 2022, 13:38

Trwa konserwacja wnętrza jednej z najbardziej znanych komnat pałacu wilanowskiego - Biblioteki Króla. Podczas prac badawczych dokonano ciekawych odkryć. Okazało się np., że trzynaście figurek puttów miało jeszcze do 1835 r. skrzydełka przestrzenne. Przypominały one skrzydełka ważek i były prawdopodobnie wykonane z miedzianej blachy pomalowanej w kolorze sztukaterii.



Wellcome Collection zamyka „rasistowską wystawę”, która „dyskryminuje niepełnosprawnych”

29 listopada 2022, 11:19

Londyńskie muzeum The Wellcome Collection, po oskarżeniach o „rasizm, seksizm, rozpowszechnianie teorii i języka ableistycznego [dyskryminującego niepełnosprawnych – red.]” zamyka jedną ze swoich najważniejszych wystaw, Medicine Man. Na wystawie prezentowano obiekty związane z historią medycyny.


Najstarszy gotowany pokarm. W Izraelu znaleziono pozostałości po takim posiłku

21 listopada 2022, 13:36

Umiejętność gotowania pokarmów uznawana jest za kluczowy element ewolucji człowieka. Gotowane pożywienia oraz wszystko, co związane z tym procesem, miało olbrzymi wpływ na naszą biologię oraz rozwój stosunków społecznych. Niedawno zdobyto dowody, że hominini intencjonalnie używali ognia co najmniej milion lat temu. Kiedy jednak wykorzystywali ogień do przygotowywania posiłków?


W średniowieczu pod Poznaniem mieszkała olbrzymka

3 listopada 2022, 17:50

W średniowieczu na Ostrowie Lednickim, jednym z najważniejszych ośrodków administracyjnych Polski w czasach Mieszka I i Bolesława Chrobrego, mieszkała prawdziwa olbrzymka. Kobieta zdecydowanie wyróżniała się z otoczenia, była aż o pół metra wyższa niż jej przeciętny pobratymiec.


W lubelskim kościele odkryto XVII-wieczne portrety świętych, zakonników i dostojników kościelnych

31 października 2022, 17:13

W związku z kompleksowym remontem wnętrza pobernardyńskiego kościoła Nawrócenia św. Pawła w Lublinie zdemontowano wyposażenie, w tym stalle. Okazało się, że w tych ostatnich pod kilkoma warstwami farby znajdują się XVII-wieczne malowidła.


Trzęsienie na Marsie to skutek uderzenia jednego z największych zaobserwowanych meteorytów

28 października 2022, 10:35

Przed rokiem, 24 grudnia, pracujący na Marsie lądownik InSight zarejestrował trzęsienie o magnitudzie 4. Dopiero później udało się ustalić, że przyczyną trzęsienia był jeden z największych zaobserwowanych upadków meteorytów. Teraz na łamach Science opisano wyniki badań.


Cykl filmów „Imago mortis”: aspekty śmierci z punktu widzenia medycyny i antropologii

20 października 2022, 13:23

Na 21 października zaplanowano premierę pierwszego odcinka cyklu filmów edukacyjnych „Imago mortis - Oblicza śmierci”. Wywiady w formie wideo będzie można zobaczyć na kanale Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu (UMW) na YouTube'ie. Wśród poruszanych tematów znajdą się m.in. zagadki medycyny sądowej, dowody zbrodni ze zbiorów muzealnych uczelni czy program donacji ciała do celów naukowych.


Reaktor fuzyjny można ochronić, pozwalając na małe niestabilności plazmy

12 października 2022, 11:03

Fuzja jądrowa to szansa na produkcję taniej, czystej i bezpiecznej energii. Jednak do jej przeprowadzenia konieczne jest, by plazma w centrum reaktora miała temperaturę około 100 milionów stopni Celsjusza. Jednocześnie trzeba zabezpieczyć reaktor, by się nie roztopił. Dlatego krawędź plazmy musi być izolowana od ścian reaktora. Problem w tym, że na krawędzi pojawiają się niestabilności plazmy brzegowej (ELMs). Powodują one, że cząstki plazmy mogą docierać do ścian reaktora i go uszkadzać.


Kret europejski, żeby przeżyć zimę, zmniejsza... mózg i czaszkę

23 września 2022, 05:50

Gdy zbliża się zima, krety stają przed poważnym wyzwaniem. Muszą przetrwać najmroźniejsze miesiące, tymczasem pożywienia będzie zbyt mało, by podtrzymać ich wymagający metabolizm. Zwierzęta znalazły jednak niezwykły sposób na przeżycie. Zamiast migrować lub hibernować, krety... obkurczają swój mózg. Dina Dechmann i jej zespół z Instytutu Behawiorystyki im. Maxa Plancka donoszą, że w zimie krety zmniejszają objętość mózgu o 11%, a do lata zwiększa się on o 4%.


Dwie mumie ze śladami morderstw sprzed tysiąca lat

16 września 2022, 05:57

Jednym z aspektów badań nad dawnymi społecznościami jest określenie, jak często ich członkowie stykali się z przemocą. Kwestię tę można śledzić szukając śladów urazów na zachowanych szczątkach ludzkich. W 2021 r. ukazały się szerzej zakrojone badania dotyczące mieszkańców Pustyni Atacama żyjących w latach 600 p.n.e. – 600 n.e., w ramach których okazało się, że 21% procent szkieletów – głównie męskich – nosiło ślady urazów, z czego połowa była śmiertelna.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk